Developer Experience-ը ճիշտ կազմակերպելը. դասեր սերվիսային նախագծից
Այս շարքում դիտարկում ենք մեր վերջին մի քանի նախագծերը developer experience-ի տեսանկյունից՝ նշելով, թե ինչն է լավ ստացվել, ինչը՝ ոչ, և որտեղ կա բարելավման տեղ։
Որպես մեր հաճախորդների ծրագրային ապահովման առաքման գործընկեր՝ մեր թիմը բնականաբար աշխատում է տարբեր չափերի և տարբեր բիզնես ոլորտների բազմաթիվ նախագծերի վրա։ Դրանցից յուրաքանչյուրը տարբերվում է իր կազմակերպմամբ, աշխատելաձևերով, տեխնոլոգիաներով և գործիքներով, կոդավորման պրակտիկաներով և իր ապահոված developer experience-ով (DX)։ Երբեմն մենք միանում ենք հասուն նախագծերի, որոնք արդեն ունեն ներդրված հիանալի developer experience, այլ դեպքերում սկսում ենք զրոյից կամ միանում ենք վաղ փուլում գտնվող նախագծերի, որտեղ հաճախորդի հետ միասին լավ developer experience կառուցելը մեր նպատակներից մեկն է։ Եվ վերջապես, երբեմն մեզ վարձում են հատուկ առկա նախագծերի DX կողմը գնահատելու և բարելավելու համար՝ բարձրացնելով մեր հաճախորդների «պլատֆորմների» մակարդակը։
Այս նոր շարքում ուզում ենք նկարագրել մի քանի նախագիծ, որոնց վրա վերջերս աշխատել ենք, դրանց developer experience-ի և այսպես կոչված platform engineering-ի տեսանկյունից. ինչպես է այն մոտեցվել, ինչն էր հիանալի, որտեղ էր թերանում, և ինչն էինք կարծում, որ կարելի է բարելավել ու ինչպես։
Ի՞նչ է developer experience-ը
Developer experience-ը բավականին նոր «հովանոց տերմին» է, որն ընդգրկում է ամեն ինչ, ինչ կապված է ծրագրային ապահովման հետ աշխատելու և այն կառուցելու դյուրինության, ինչպես նաև դրա ընթացքում արտադրողականության և արդյունավետության հետ։ Այն ընդգրկում է ամեն ինչ՝ մշակման գործիքներից և լեզուներից, փաստաթղթավորման, աշխատանքային հոսքերի և ավտոմատացման միջով մինչև տեղակայում, արտադրական միջավայրում ծրագրային ապահովման աշխատեցում և սպասարկում։
Այն երբեմն քննարկվում է platform engineering-ի հետ միասին, քանի որ վերջինս պարզապես հիմք է դնում developer experience-ի համար՝ կենտրոնանալով ներքին մշակման պլատֆորմների, պահանջվող և հատուկ գործիքների ու ավտոմատացման, observability ենթակառուցվածքի, ենթակառուցվածքի մակարդակում անվտանգության և համապատասխանության կառավարման և այլնի վրա։
Առաջին նախագծի համար, որը ուզում ենք ներկայացնել, անցնենք նրա Developer Experience-ի մի քանի ոլորտներով և տեսնենք, թե ինչպես են դրանք մոտեցվել և կառուցվել։
Ենթակառուցվածքի ապահովում և փոփոխությունների կառավարում
Նախագիծն ունի առանձին production (դե ինչ), staging և acceptance միջավայրեր։ Staging-ը ծառայում է մշակման ընթացքում թեստերի, հետադարձ կապի և ինտեգրացիայի համար, իսկ acceptance-ը օգտագործվում է ամբողջ պլատֆորմը հնարավորինս ավտոմատ կերպով թեստավորելու համար։
Մշակողները կարիք չունեն զբաղվելու ենթակառուցվածքի ցածր մակարդակի մասերով, քանի որ հատուկ SRE թիմը, որին աջակցում է Platform թիմը, կառավարում և աշխատեցնում է այդ ամենը։ Նախագիծը կառուցված է սերվիսային (ՈՉ միկրոսերվիսային) ճարտարապետությամբ, ուստի խոսքը հարյուրավոր կամ հազարավոր միկրոսերվիսների մասին չէ, որոնք ամեն օր նորերն են հայտնվում և անընդհատ ռեսուրսներ ու ենթակառուցվածքի ապահովում են պահանջում։ Արդյունքում նոր ենթակառուցվածք տեղադրելու և ապահովելու հարցումները հազվադեպ են, և դրանք մշակվում են սովորական change-management ոճի տիկետներով, որոնք բացվում են համապատասխան թիմի համար։
Հատուկ, ընդհանուր սերվիսներ և կոդ
Ինչպես ցանկացած նախագծում, կան ընդհանուր գրադարաններ, մոդելներ և աբստրակցիաներ, որոնք միասնականացնում են գործիքների օգտագործումը և այլն, սովորաբար «commons» կամ «utils»-ի տեսքով։ Կարող ենք դրանց մասին կատակել, բայց իրականում սերվիսների միջև կիսվող գործիքների օգտագործման ընդհանուր, ստանդարտացված եղանակ առաջարկելը և պատերնները աջակցելը՝ դրանք ավելի հեշտ կիրառելի դարձնելով, մեծապես բարելավում է developer experience-ը։
Մշակողները կարիք չունեն ժամանակ ծախսելու առկա սերվիսների և գրադարանների (ինչպես Kafka-ն, կոնֆիգը և այլն) վրա սեփական աբստրակցիաներ տեղադրելու, կարգավորելու և գրելու համար. փոխարենը նրանք օգտագործում են այն աբստրակցիաները, որոնք պլատֆորմի թիմը պահպանում է և շարունակ ընդլայնում նոր լուծումներով։ Ժամանակի ընթացքում դա նվազեցնում է նախագծի cognitive load-ը և սերվիսները դարձնում ավելի միատեսակ, ուստի տարբեր սերվիսների մշակման միջև անցնելը ավելի հեշտ է։
Սակայն մի բան, որ կարելի էր ավելի լավ անել, «ընդհանուր» մոդելները այս ընդհանուր artifact/գրադարանի մեջ դնելն էր։ Սկզբում դա զգալիորեն արագացնում է մշակումը, բայց որոշակի բարդության մակարդակի հասնելուց հետո կարող է խնդիր դառնալ։ Քանի որ սերվիսների մեծ մասը այս հատուկ գրադարանի միջոցով կիսում է որոշ domain մոդելներ (օրինակ՝ Money և այլն), դրանց փոփոխություններ կամ նոր տարբերակներ մտցնելը ընդամենը մի քանի սերվիսի համար կարող է ուժեղ ազդել սերվիսների վրա, որոնք դրա հետ կապ չունեն։ Սա, իհարկե, կարելի է լուծել, բայց յուրաքանչյուր տարբերակ ունի իր դրական և բացասական կողմերը, և դրանք պետք է մանրակրկիտ կշռադատել։
Առաքման գործընթաց
Սերվիսային ճարտարապետությունները՝ ապահովված հատուկ թիմերով, ուժեղ ինժեներական մշակույթով և հիանալի պլատֆորմային / ենթակառուցվածքային աջակցությամբ, հենց այն են, ինչը հնարավոր է դարձնում արժեքի արագ առաքումը։ Եվ պետք է ասեմ, որ իսկական հաճույք է այսպես աշխատելը՝ առանց եռամսյակը մեկ big-bang թողարկումներին սպասելու և կարողանալով փոփոխություններ առաքել նույնիսկ օրական մի քանի անգամ, երբ անհրաժեշտ է։
Continuous integration pipeline-ները, որոնք կառուցում են սերվիսների image-ներ, տարբերակում են դրանք git tag-երով և ավարտվելիս ծանուցում են փոփոխությունների հեղինակներին, մշակողներից հանում են ամբողջ ծանր աշխատանքը։ Դա դեռ «continuous delivery» չէ. ինժեները դեռ վերջին խոսքն ունի՝ որոշելով, թե երբ tag անել նոր տեղակայումը և սեղմել «Deploy» կոճակը, բայց փորձը բավականին սահուն է՝ շնորհիվ SRE և Platform թիմերի, որոնք տրամադրում են գործիքներ, որոնք կիսաավտոմատացնում են սա՝ ճանապարհին դեպի լիարժեք continuous deployment։
Իհարկե, հաճախ տեղակայելը պարտադիր չէ նշանակի հաճախ թողարկել, հատկապես երբ ֆունկցիոնալությունը անավարտ է։ Օգնության է գալիս feature flag-երը (հայտնի են նաև որպես feature toggle-ներ)։ Դրանք լայնորեն օգտագործվում են դեռ մշակման փուլում գտնվող հնարավորությունները վերջնական օգտատերերից թաքցնելու համար՝ միաժամանակ թույլ տալով դրանք մաս առ մաս տեղակայել արտադրական միջավայրում։
Մեկ այլ հիանալի բան progressive rollout-ի լայն կիրառումն է. ձեր փայլուն նոր հնարավորությունը նախ հասանելի եք դարձնում ներքին օգտատերերին, ապա ընկերությունից դուրս օգտատերերի մի մասին և շարունակում եք տարածել խմբաքանակներով՝ հետևելով ընդունման գործընթացին և սերվիսի մետրիկաներին։
Սերվիսի մշակման մեկնարկը
Մետրիկաների մասին խոսելով՝ յուրաքանչյուր սերվիս գալիս է JVM-ից և հենց կոնտեյներից մետրիկաների հիմնական հավաքածուի ներկառուցված հաշվետվությամբ (CPU, հիշողություն, GC, թելեր և այլն)։ Դրա վրա, վերը նշված ընդհանուր գրադարանը իր առաջարկած շատ աբստրակցիաների մեջ ներդնում է մետրիկաներ և tracing, ուստի հավելվածի բոլոր կենսական ազդանշանները և trace-երը մոնիթորինգի dashboard-ներ հասցնելը փաստորեն դժվարություն չէ (gRPC endpoint-ների վիճակագրություն, Kafka topic-ների մոնիթորինգ, Akka կլաստերի վիճակ, տվյալների բազայի pool-եր և կանչեր և այլն)։ Այս կարգավորմամբ սերվիսին հատուկ նոր մետրիկաներ ավելացնելը պահանջում է ընդամենը մի քանի տող կոդ։
Ուրեմն ինչպե՞ս է նոր սերվիսը պատրաստ դառնում մշակման համար։ Ինչպես նշվեց, քանի որ սերվիսները ավելի խոշորահատ են, նորը շատ հաճախ պետք չէ, ուստի չկա ավտոմատացված «provisioning», որ անի ամբողջ ծանր աշխատանքը։ Փոխարենը, քանի որ տեխնոլոգիական ստեկը մեծ մասամբ միասնական է, պարզապես կա նվազագույն blueprint սերվիսի repository՝ վերը նշված ամեն ինչով հանդերձ, որը մշակողը պատճենում է և հետո կառուցում դրա վրա։
Սա նաև նշանակում է, որ պետք է նուրբ կարգավորել տեղակայման հետ կապված բոլոր artifact-ները (helm chart-եր և այլն), ինչը ամենահաճելի աշխատանքը չէ, բայց հիմնականում մեկանգամյա է։ Այն անշուշտ կարելի է լրիվ ավտոմատացնել, օրինակ՝ վեբ ձևով կամ CLI գործիքով, բայց երբ ներդրումն ու սպասարկումը կշռադատում եք իրական կարիքների և օգտագործման հաճախության դիմաց, այն ճանապարհային քարտեզի առաջնահերթությունը չէ։
Սերվիսների աշխատեցում և սպասարկում
Երբ սերվիսը գործում է և արտադրական միջավայրում սպասարկում է օգտատերերի հարցումները, մենք ուզում ենք, որ մեզ ասեն, երբ ինչ-որ բան սխալ է ընթանում. թեստավորումից սահած սխալներ, ոչ ոքի չծածկած եզրային դեպքեր, կոնֆիգուրացիայի կամ ինտեգրացիայի խնդիրներ և այլն։
Սա հնարավոր դարձնելու համար յուրաքանչյուր սերվիս և թիմ ունի իր alerting կոնֆիգուրացիան, որը ծանուցումներ է ուղարկում համապատասխան Slack ալիքներ։ Դրանք ներառում են հենց սերվիսի կոդի բարձրացրած alert-ները՝ որտեղ կրկին ընդհանուր գրադարանը առաջարկում է գործիքակազմ՝ ծրագրային եղանակով հեշտությամբ ահազանգեր բարձրացնելու համար, ինչպես նաև պլատֆորմից եկող alert-ներ (գերազանցված հիշողության սահմաններ, restart loop-եր և այլն)։ Խնդիրների լուծման համար բոլոր կարևոր բաղադրիչները ինտեգրված են՝ լոգեր, trace-եր և մետրիկաներ, ինչը պարզեցնում է վերլուծության համար տվյալների հավաքումը։
Ավտոմատացված alerting-ից բացի կան Slack ալիքներ, որտեղ արագ արձագանքի համար ուղղորդվում են աշխատակիցների նկատած կարևոր խնդիրները կամ հաճախորդների աջակցության հարցումները։ Այս հարցումների շուրջ կառուցվել է Slack workflow-ների հավաքածու, որպեսզի պատկանելիությունը և առաջընթացը հստակ հաղորդվեն։
Գիտելիքի բազա
Արտադրական միջավայրում աշխատեցնելու առումով դեռ չկա հատուկ, լիարժեք service catalog, ինչպես Spotify-ի Backstage-ը և այլն, թեև այս ոլորտը ուսումնասիրվում է։ Դրա փոխարեն ինժեներական wiki-ն ունի կազմակերպված տարածք, որը ծառայում է որպես service catalog։
Յուրաքանչյուր սերվիս ունի իր սեփական էջը հիմնական տեղեկատվությամբ. կարճ նկարագրություն, թե ինչ է անում, ինչ գործիքներ է օգտագործում, որ թիմն ու մենեջերն են այն տնօրինում, և ինչպես կարգավորել որոշ միջադեպեր, որոնք կարող են տեղի ունենալ, բայց դեռ պատշաճ կերպով չեն շտկվել, ինչը հայտնի է որպես runbook-եր։ Յուրաքանչյուր runbook ներառում է հստակ հրահանգների հավաքածու (անհրաժեշտ հրամաններով, սքրինշոթներով և այլն), որին պետք է կարողանա հետևել խնդիրը ստանձնող ցանկացած ինժեներ, և վատագույն դեպքում՝ escalation ալիքներ այն դեպքերի համար, երբ ընթացակարգը չի աշխատում կամ ձախողվում է։
Համակարգի ընդհանուր պատկերի համար կա տեղ, որտեղ պահվում է ճարտարապետության և ինտեգրացիաների մեծ մասը որպես C4 ճարտարապետական դիագրամներ, որոնք նման կառուցվածքների նկարագրման դե-ֆակտո ստանդարտն են։ Այն թույլ է տալիս արագ նավիգացիա դեպի սերվիսների և դրանց միջավայրի ավելի մանրամասն տեխնիկական տվյալներ։
Ցավոք, երկուսն էլ (runbook-երը և դիագրամները) պետք է ձեռքով թարմացվեն յուրաքանչյուր փոփոխությունից հետո, ինչի պատճառով վերը նշված ավտոմատացման գործիքների ուսումնասիրությունը ընթացքի մեջ է։ Շուկան առաջարկում է բազմաթիվ գործիքներ և «պլատֆորմներ պլատֆորմներ կառուցելու համար», և գտնել այնպիսին, որը այնքան էլ բարդ չէ, բայց բավական մեծ բարելավում է ներդրումը արդարացնելու համար, կարող է ժամանակ պահանջել։
SRE և Platform թիմեր
Եվ վերջապես, մի քանի խոսք այս բարելավումներից մի քանիսի հետևում կանգնած մարդկանց մասին։ Առանձին թիմ կարող է հարկավոր չլինել հենց սկզբում, բայց երբ նախագիծը թափ է հավաքում և անխուսափելիորեն ավելի ու ավելի բարդանում է, նրանք անփոխարինելի են դառնում։ Մեջբերելու համար «Team Topologies»-ի դասակարգումը.
«Platform թիմ. այլ տեսակի թիմերից կազմված խումբ, որը տրամադրում է գրավիչ ներքին արտադրանք՝ արագացնելով Stream-aligned թիմերի առաքումը»
Նրանց դերն է ապահովել, որ այսպես կոչված «բիզնես արժեք» առաքող թիմերը կարողանան աշխատել լրիվ արագությամբ։ Նրանք հոգ են տանում ենթակառուցվածքի, ապահովման և սպասարկման մասին, մատակարարում և կառուցում են հատուկ գործիքներ, երբ անհրաժեշտ է, հետևում են սերվիսներում հիմնական կախվածությունների թարմացումներին և ավտոմատացնում են այն ամենը, ինչ արժե ավտոմատացնել, որպեսզի առաջադրանքները քիչ ժամանակ տևեն, և մարդկային սխալի համար քիչ տեղ մնա։
Շնորհիվ նրանց՝ գործիքակազմի մեծ մասը ստանդարտացված է և հայտնի յուրաքանչյուր սերվիսային թիմի ինժեներներին, այլ ոչ թե թիմերի սեփական սկրիպտների կույտ կամ արագ կերտված գործիքներ, որոնք ոչ ոք երկարաժամկետում չի պահպանում։ Այսպես, դա չի նշանակում, որ սովորական մշակողները չեն կարող ներդրում ունենալ գործիքակազմում և հենց «պլատֆորմում»։ Փաստորեն, գործիքակազմի մեծ մասը աճել է թիմերի ներքին լուծած խնդիրներից։ Պլատֆորմի թիմի և մյուս թիմերի միջև հաղորդակցությունը այստեղ էական է թյուրըմբռնումներից և սխալ բաներ կառուցելուց կամ ստանդարտացնելուց խուսափելու համար. ի վերջո, այս ամենը ծառայում է developer experience-ը բարելավելուն։
Ամփոփում
Լավ developer experience-ը մեկ քայլով չի կառուցվում. այն շարունակական գործընթաց է։ Դա չի նշանակում շրջանառության մեջ դնել մի գործիք, որը կլուծի մեր բոլոր խնդիրները։ Դա պահանջում է ժամանակ, փորձ և գիտելիք, և սովորաբար՝ նվիրված, հմուտ մարդիկ, ովքեր գիտեն, թե ինչ և ինչպես կառուցել, որպեսզի հզորացնեն stream-aligned թիմերին և լավ ծառայեն նրանց։
Այստեղ նկարագրված նախագծում Platform թիմը առաջացել է և շարունակում է աճել օրգանապես՝ առաջնորդվելով մյուս թիմերի իրական կարիքներով, այլ ոչ թե այն գաղափարով, թե Platform թիմ ունենալը այժմ նորաձև է, քանի որ բոլոր մեծ անունները ունեն։ Այս մոտեցմամբ առաքվում են միայն այն գործիքներն ու բարելավումները, որոնք իսկապես արժեքավոր են։
Այս բարելավումները կարող են անմիջական չլինել, բայց երկարաժամկետում դրանք կլուծեն ամենօրյա մշակման ամենաանհանգիստ կողմերը՝ հնարավորությունների առաքումը դարձնելով ավելի հաճելի և պարզ։