Scala-ի ճանապարհորդություն. Java-ից հոգնելուց մինչև ADT-ներ և հրապարակային ելույթներ
Scala-ի մասին մեր հարցազրույցների շարքի հաջորդ հյուրը Scala մշակող է, հեղինակ և բազմաթիվ օգտակար OSS գրադարանների պահպանող։
Ահա մեր Scala հարցազրույցների շարքի ևս մեկ թողարկում։ Այս անգամ Scala մշակողը, հեղինակը և մի քանի օգտակար OSS գրադարանների միակ պահպանողը կիսվում է մեզ հետ իր տեսակետով։
Ինչպե՞ս առաջին անգամ հանդիպեցիք Scala-ին, և ի՞նչ տպավորություն թողեց այն։
Դա բավականին վաղուց էր։ Գրեթե 15 տարի մասնագիտորեն հիմնականում աշխատել էի Java-ով, սկսել էի մի քիչ հոգնել միևնույն խնդիրները նույն լուծումներով նորից ու նորից լուծելուց և ուզում էի մի թարմ ու դժվար բան։
Քանի որ JVM-ը լավ գիտեի, սկսեցի ուսումնասիրել դրա վրա աշխատող լեզուներ և հանդիպեցի Scala-ին։ Երբ դիտում էի կոդի որոշ օրինակներ, մի ընկեր նայեց էկրանիս և խորհուրդ տվեց թողնել այն։ Նրա կարծիքով, Scala-ն ինձ համար չափազանց բարդ էր։
Բնականաբար, ես դա ընդունեցի որպես անձնական մարտահրավեր, նետվեցի լեզվի մեջ այնպիսի խանդավառությամբ, որը գուցե այլ դեպքում չունենայի, և ավարտեցի սիրահարվելով դրան։
Նկարագրեք այն պահը, երբ մտածեցիք՝ «Վա՜ու, Scala-ն հրաշալի է»։ Scala-ի ո՞ր հնարավորություններն ու կարողությունները ձեզ տվեցին այդ զգացողությունը։
Առաջին հնարավորությունը, որ ինձ համոզեց, որ լեզուն իսկապես զվարճալի է, այնպիսին է, որը գործնականում երբեք չեմ օգտագործում և չեմ կարոտում՝ trait linearisation-ը։ Իմ Java տարիներին անընդհատ հանդիպում էի խնդիրների, որոնք կուզեի լուծել բազմակի ժառանգությամբ, ինչը, բնականաբար, այնտեղ անհնար է։ Trait linearisation-ը դա հնարավոր է դարձնում՝ առաջարկելով ժառանգված անդամների միջև հակասությունները լուծելու դետերմինիստական եղանակ, և ես մտածեցի, որ դա ինձ համար լուծումների ամբողջ նոր աշխարհ կբացի։
Սակայն ի վերջո երբեք դրա կարիքը չեմ ունեցել։ Այլ հնարավորություններ, ինչպես Scala-ի մոտեցումը type class-ներին, խնդիրը լրիվ վերացրին, և դրա լուծումները կորցրին իմաստը։
Այն հնարավորությունը, որ իսկապես ապշեցրեց ինձ և մշտապես ձևավորել է իմ կոդ գրելու ձևը, ցանկացած լեզվով, Algebraic Data Types-ն է։
Ինչպե՞ս է Scala-ն ձևավորել ծրագրավորման խնդիրների ձեր մոտեցումը։
Scala-ն փոխեց իմ ծրագրավորելու ձևը՝ ինձ ցույց տալով Algebraic Data Types-ի գաղափարը։
Algebraic Data Types-ը խնդիրներ լուծելու իմ սիրելի հիմնական գործիքն է։ Մոտեցումը պարզ է. նկարագրել խնդիրը ADT-ներով, գրել ֆունկցիաներ, որոնք դրանք փոխակերպում են քայլ առ քայլ, և վերջ։ Ինձ դուր է գալիս, որ ADT-ները հեշտացնում են տվյալների մոդելավորումը և թույլ են տալիս խնդիրների լուծումը տեսնել որպես տվյալների փոխակերպման գործընթաց։
Եթե կարողանայիք Scala-ին նոր հնարավորություն ավելացնել, ո՞րը կընտրեիք, և ինչպե՞ս դա կօգներ մշակողներին։
Դժվար հարց է։ Երբ Scala 2-ը առաջատար տեխնոլոգիա էր, ամենաշատը ուզում էի GADT-ները. դրանք ինչ-որ կերպ աջակցվում էին, բայց փլվում էին հենց որ փորձում էիր որևէ քիչ հետաքրքիր բան անել. օրինակ, փորձեք Scala 2-ում գրել տիպային անվտանգ printf և scanf, և կոմպիլյատորը գործնականում հանձնվում է։
Scala 3-ը դա հիմնականում շտկել է. գուցե արդեն լիովին։ Երբ նախկինում փորձարկում էի Scala 3-ի GADT-ները, զարմանալի խնդիրների հանդիպեցի, բայց պահպանողները ջանասիրաբար շտկեցին իմ հաղորդած խնդիրները։ Լրիվ աջակցությունը հավանաբար հիմա արդեն հասանելի է։ Եթե այդպես է, իսկապես հաստատ չգիտեմ, թե Scala-ից էլ ինչ հնարավորություններ կպետք լինեն։ Գուցե Rust-ի borrow checker-ի նման մի բան՝ ռեսուրսների և նրանց սեփականատերերի հետ աշխատելու համար։
Որպես ծրագրային ապահովման մշակող, ո՞ր գործիքներին ու գրադարաններին եք դիմում առաջին հերթին։
Այս օրերին ես իրականում փորձում եմ կախվածությունները հնարավորինս քիչ պահել։ Նախագիծը առանց որևէ արտաքին գրադարանի գրելը ինձ համար լիակատար հաղթանակ է։
Բնականաբար, մի քանի գրադարաններ նորից ու նորից հայտնվում են իմ build-երում. օրինակ՝ cats-ը, սովորաբար երբ հանկարծ զգում եմ ինչ-որ բան հաջորդաբար կատարելու կամ անցնելու (sequence կամ traverse) կարիք։ Կամ circe-ը, երբ հարկ է լինում գործ ունենալ JSON-ի հետ, ինչը, անկեղծ ասած, այսօր չափազանց հաճախ է պատահում։
Վերջերս կրճատում եմ իմ գործիքակազմը։ Մասամբ դա գալիս է հիասթափությունից՝ գործիքները վերանորոգելու վրա ավելի շատ ժամանակ ծախսելուց, քան նրանք ինձ խնայում են։ Metals-ը, օրինակ, հիանալի է, երբ աշխատում է, բայց դառնում է մղձավանջ, երբ չի աշխատում։ Ի վերջո եզրակացրի, որ ինձ պետք եղածի համար ավելի լավ է առանց դրա։ Այս օրերին հիմնականում ապավինում եմ SBT-ին build-երի համար, scala-cli-ին՝ արագ գաղափարներ փորձելու համար, և Emacs-ին՝ մնացածի համար։
Ի՞նչ ազդեցություն է ունեցել Scala համայնքը ձեր ծրագրավորողական ճանապարհի վրա։ Կա՞ն հիշարժան շփումներ կամ աջակցության պատմություններ։
Այսօր իմ ժամանակի մեծ մասը գնում է կոնֆերանսներում զեկույցներ անելուն և ավելի քիչ փորձառու մշակողներին պատրաստելուն։ Սա լիովին փոխել է ծրագրավորման և խնդիրներ լուծելու մասին իմ մտածելակերպը։ Իմ նպատակն այժմ այնպիսի լուծումներն են, որոնք կարող եմ բացատրել նորեկներին, կամ, ավելի լավ, որոնց նորեկը կարող է նայել և ասել. «իհարկե, ուրիշ ինչպե՞ս կարելի էր լուծել»։
Այս ամենը Scala համայնքի մեղքն է։ Մի քանի տարի առաջ գնացի Scala.IO և հիանալի ժամանակ անցկացրի։ Կազմակերպիչ թիմի անդամներից մեկը առաջարկեց, որ հաջորդ միջոցառման համար զեկույց պատրաստեմ։ Այն գրելը մի տեսակ մարտ էր և տևեց գրեթե մեկ տարի։ Այդուհանդերձ, ավարտեցի, ներկայացրի, ընդունվեցի, և այդպես իմացա, որ սիրում եմ հրապարակային ելույթները։
Իմ առաջին հրապարակային ելույթը բավականին ինտենսիվ փորձառություն էր։ Խոսեցի ֆրանսերենով այն խնդիրների և նախագծային սխալների մասին, որոնք տեսնում էի Scala-ում, դրանք շրջանցելու եղանակների հետ միասին։ Սենյակը կարգավորելիս հաշվեցի մոտ 20 հոգի, բայց իմ գլխում թվում էր՝ 2000։ Իրավիճակն էլ ավելի սթրեսային դարձնելու համար առաջին շարքում, աջ անկյունում նստած էր Scala-ի ստեղծող Մարտին Օդերսկին։ Սկզբում սարսափած էի, բայց ինքս ինձ հանգստացրի այն մտքով, որ զեկույցը ֆրանսերենով է, լեզու, որը նա հավանաբար չգիտի, ուստի ամեն ինչ լավ կլինի։
Սակայն զեկույցից մի քանի րոպե անց Մարտինը ձեռքը բարձրացրեց և քաղաքավարի նկատեց, որ ես սխալ եմ հասկացել մի հնարավորություն։ Այդպես իմացա, որ նա ֆրանսերեն գիտի, ինչը ամեն ինչ էլ ավելի նյարդայնացնող դարձրեց։ Զեկույցի մնացածը շարունակվեց նույն ձևով՝ ինձ մեղմորեն ուղղում էին, մինչ ես պայքարում էի մինչև վերջ հասնելու համար։ Type class-ի բացատրությունը հատկապես դժվար ստացվեց։ Մարտինը, կրկին քաղաքավարի, խնդրեց սկսել նորից՝ ասելով, որ թեև ես այն հասկանում եմ, իմ բացատրությունը շփոթեցնող է։
Չնայած բեմ դուրս գալուց առաջ ունեցած մղձավանջներին, պատմությունը ավարտվում է երջանիկ։ Մարտինը խրախուսեց ինձ զեկույցը ներկայացնել ScalaDays-ին, և այդ ժամանակից ի վեր շարունակում եմ ելույթ ունենալ միջոցառումներում։
Scala սովորելիս եղե՞լ են զվարճալի կամ ամոթալի պահեր։
Օ՜, ամոթալի պահեր՝ շատ։ Մեկը լավ եմ հիշում, քանի որ իմ թիմը ամիսներ շարունակ ծաղրում էր ինձ դրա համար. հենց այն բանից հետո, երբ մի ամբողջ ժամ ծախսել էի բացատրելով, թե ինչպես է կոմպիլյատորը ստուգում pattern match-ի սպառիչությունը (exhaustivity), երբ guard-եր չկան, մենք հանկարծակի production-ի խափանում ունեցանք, որովհետև իմ սեփական pattern match-երից մեկը սպառիչ չէր։ Այդպես իմացա, թե որքան վտանգավոր կարող են լինել extractor-ները։